De emotionele belasting van de kenniseconomie

De emotionele belasting van de kenniseconomie

In mijn blog Synergie van 29 januari heb ik beloofd een aantal blogs te wijden aan externe ontwikkelingen zoals de toenemende digitalisering en behoefte aan innovatie om blijvend te kunnen concurreren in een globaliserende markt. In dit blog besteed ik aandacht aan welke hedendaagse factoren invloed hebben op de psychische gezondheid.

In de verschuiving van een industriële economie naar de huidige kenniseconomie neemt de productiefactor kennis een steeds belangrijker plaats in ten opzichte van arbeid. Dit betekent dat er ook een verschuiving plaatsvindt van fysieke belasting naar mentale en emotionele belasting en dat de risico’s verbonden aan het verrichten van arbeid steeds meer verschuift van het fysieke vlak naar het psychosociale vlak. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft dan ook veel aandacht voor het thema psychosociale werkbelasting (werkstress door o.a. werkdruk, agressie en geweld, intimidatie, pesten) en voert sinds 2014 actief campagne.

Zoals aangegeven in blog “Synergie” is de versnipperde aandacht en de hyperaandacht kenmerkend voor de huidige maatschappij. Versnipperde aandacht en het niet regelmatig nemen van pauzes leidt tot psychische vermoeidheid (burn-out). Psychische vermoeidheid treedt op wanneer er een disbalans is tussen inspanningen en beloningen.
Inspanningen zijn: tijdsdruk, fysieke inspanning en onderbrekingen van het uitvoeren van een taak. Beloningen zijn: geld (bijvoorbeeld een adequaat salaris), maar ook waardering zoals respect en ondersteuning, zekerheid en carrièremogelijkheden zoals baanzekerheid.

Uit de meest recente meting van Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA 2013) van TNO, in een onderzoek van marktonderzoeksbureau Veldkamp, naar psychosociale arbeidsbelasting onder werkgevers en werknemers, blijkt dat één op de acht (12%) medewerkers last heeft van werkstress. Hierbij is gekeken naar vertoonde (eerste) symptomen van een burn-out. Bij ongeveer een vijfde (18%) van de medewerkers heeft de psychosociale arbeidsbelasting volgens onderzoek van marktonderzoeksbureau Veldkamp geleid tot ziekte of zelfs tot uitval in het afgelopen jaar. Ruim twee derde (70%) van de werknemers zegt in het afgelopen jaar te maken hebben gehad met een te hoge werkdruk, 49% maakt zich zorgen over het baanbehoud. Andere veel genoemde vormen van psychosociale arbeidsbelasting door medewerkers zijn zorgen over het behoud van hun baan (respectievelijk 49%) en cognitief belastend werk (48%).

Op basis van het TNO onderzoek van 2013 kunnen we concluderen dat er Nederland een hoge mate van disbalans is tussen inspanningen hoog (hoge werkdruk en cognitief belastend werk) en lage beloning (zorgen ten aanzien van baanbehoud). De hoge inspanningen zijn naar alle waarschijnlijkheid een gevolg van de versnipperde aandacht (taakinterrupties) en onvoldoende discipline om op tijd te stoppen of te pauzeren (tijdsdruk). Medewerkers die het werk moeilijk van zich af kunnen zetten, hebben een relatief grote kans om psychische vermoeidheid te ontwikkelen. Wanneer er sprake is van overcommitment en er sprake is van een disbalans tussen inspanning en beloning, is de kans op psychische vermoeidheid het allergrootst.

Is er een verband tussen psychische gezondheid en innovatie? Ja, ik denk dat er een sterk verband is tussen psychische gezondheid en innovatie in de vorm van de competenties creativiteit en oplossingsgerichtheid. In een volgend blog zal ik hier verder op ingaan.

Auteur: Rachel Gasper-Rothengatter | Zuiver Persoonlijk

Rachel is interim HR Adviseur en sinds 2011 eigenaar van Zuiver Persoonlijk. Zij ondersteunt organisaties op het gebied van Human Resource Management. Haar focus ligt daarbij voornamelijk aan de “menskant” van organiseren. Rachel onderzoekt wat flow kan bijdragen aan een innovatieve organisatie/samenleving en wat HR kan doen om dat te bevorderen. Samen met andere professionals ontwikkelt zij interventies om organisaties te helpen bij innoveren door te investeren in hun medewerkers. Wil je meer weten of heb je vragen over Rachel haar onderzoek naar flow? Je kunt haar benaderen via de website van Zuiver Persoonlijk.

 

 

 

Plaats een reactie